Наградата Жива

Наградата Жива е признание за извонредноста на словенските музеи, спомениците на културното и природното наследство и напорите за зачувување на словенското наследство ширум светот. Ги препознава, поттикнува и наградува иновативните проекти, практики и експерименти во музејскиот сектор, земајќи го предвид уникатниот културен и географски контекст на словенските народи во Европа. Наградата ги истакнува специфичните карактеристики и заедничките вредности на словенскиот свет – неговите приказни, традиции и наследство – истовремено признавајќи ги и заедничките корени и различните историски предизвици.

Победници

Бројот на словенски музеи и културни и природни споменици кои го шират своето влијание во општеството на локално и национално ниво е зачудувачки и секојдневно расте. Ова само по себе е за восхит, но и овие искуства треба да се споделат, да се доживеат и да се препознаат. Наградата Жива има за цел да ја промовира заштитата, зачувувањето, едукацијата и информациите за музејските збирки и природните и културните споменици, нивната различност, содржина и социјална улога. Делува како платформа за размена и промоција во словенските земји и поширокиот европски простор, истакнувајќи ги нивните креативни и иновативни пристапи, отвореноста и пристапноста кон јавноста, нивното влијание врз општеството и нивниот придонес во развојот на музеолошките принципи и идеи.

Земјите-членки на Форумот на словенски култури назначуваат судии од секоја земја-учесничка. Дополнително, Европската академија на музеи придонесува со три до четири експерти од својата мрежа. Вкупно, жирито се состои од 13 до 14 членови, кои претставуваат различни професионални средини, вклучувајќи директори на музеи, консултанти за културен менаџмент, куратори, специјалисти за односи со јавноста и експерти за маркетинг во музејскиот сектор.

  • Екатерина Џумалиева (Богарија) – директорка на Дирекцијата за културно наследство, музеи и визуелни уметности при Министерството за култура на Бугарија
  • Павел Душа (Чешка Република) – заменик-генерален директор на Националниот земјоделски музеј во Прага
  • Олха Хончар (Украина) – директорка на Меморијалниот музеј на тоталитарни режими „Територија на теророт“ во Лавов
  • Дирк Хаутграф (Холандија) – советник за стратешки маркетинг во Агенцијата за културно наследство на Холандија, Министерство за образование, култура и наука
  • Неда Кнежевиќ (Србија) – директорка на Музејот на Југославија
  • Лидија Никочевиќ (Хрватска) – виш кустос во Етнографскиот музеј на Истра
  • Андреја Рихтер (Словенија) – директорка на Форумот на словенски култури
  • Добрила Влаховиќ (Црна Гора) – генерален директор на Дирекцијата за култура Наследство, Министерство за култура и медиуми на Црна Гора
  • Елефтерија Влаху (Грција) – заменик-директор и раководител на проекти, развој и вмрежување во Културната фондација на Народната банка
  • Бранислав Панис (Република Словачка) – кустос во Словачкиот национален музеј, Музеј на историјата во замокот Братислава
  • Каролина Нина Здравиќ (Словенија) – Музејски советник
  • Сарита Вујковиќ (Босна и Херцеговина) – директорка на Музејот на современа уметност на Република Српска
  • Роберт Жидел (Полска) – директор на фабриката за чоколадо Е. Ведел
  • Рене Чаповин (Италија) – директор на Музејот на индустријата и трудот во Бреша
  • Масимо Негри (Италија) – директор на Европската музејска академија (ЕМА)
  • Маја Чанкуловска Михајловска (Северна Македонија) – виш кустос во Националната установа Национална галерија Скопје

The member countries of the Forum of Slavic Cultures appoint judges from each participating nation. Additionally, the European Academy of Museums contributes three to four experts from its own network. In total, the judging panel comprises 13 to 14 members, representing diverse professional backgrounds, including museum directors, cultural management consultants, curators, public relations specialists, and marketing experts in the museum sector.

Ekaterina Djoumalieva, Bulgaria
Director of the Directorate for Cultural Heritage, Museums, and Visual Arts, Ministry of Culture of Bulgaria

Dr. Pavel Douša, Czech Republic
Deputy Director General, National Agriculture Museum, Prague

Olha Honchar, Ukraine
Director, Memorial Museum of Totalitarian Regimes “Territory of Terror”

Dirk Houtgraaf, Netherlands
Strategic Marketing Consultant, Cultural Heritage Agency of the Netherlands (Ministry of Education, Culture and Science)

Neda Knežević, MA,  Serbia
Director, Museum of Yugoslavia, Belgrade

Dr. Lidija Nikočević, Croatia
Senior curator

Gordan Nikolov, MSc, North Macedonia
Curator advisor, Museum of the Republic of North Macedonia

Dr. Andreja Rihter,  Slovenia
Director, Forum of Slavic Cultures

Dobrila Vlahović, MSc, Montenegro
Director-General of the Directorate for Cultural Heritage, Ministry of Culture and Media of Montenegro

Elia Vlachou, DEA, Greece
Deputy Director, Head of Projects, Development & Networking Cultural Foundation of the National Bank

Branislav Panis, Slovak Republic
Museum Curator
The Slovak National Museum, Museum of History at Bratislava Castle

Karolina Nina Zdravič, MA, Slovenia
Museum Councilor

Dr. Sarita Vujković, Bosnia and Herzegovina
Director, Museum of Contemporary Art of the Republic of Srpska

Robert Zydel, Poland
Director of Chocolate Factory E. Wedel

За наградите за најдобар словенски музеј и природен и културен споменик можат да се пријават кандидатите од следните земји: Босна и Херцеговина, Бугарија, Чешка, Црна Гора, Хрватска, Северна Македонија, Полска, Србија, Словачка, Словенија и Украина. Пријавата е бесплатна.

Нема географски ограничувања при пријавувањето за Наградата за извонредност во зачувувањето на словенското културно наследство. Пријавата е бесплатна.

Пријавите за најдобар словенски музеј се добредојдени за музеите од сите видови и големини – историски, воени, музеи за современа историја, природна историја, технологија, уметност, индустрија и наука и центри за толкување. Може да се пријават и етнографски, архитектонски, дизајнерски, литературни, музички и универзитетски музеи и галерии. Музеите можат да бидат локални, регионални, национални или федерални, општински или приватни и не е важно дали се одамна основани или новоформирани.

Прифаќаме исто така пријави за најдобар словенски споменик од различни локации на културно наследство, како што се историски градби, споменици и меморијални комплекси, архитектонски дела, археолошки локалитети и културни и природни музејски резервати. Може да се пријават и ревитализирани и реконструирани индустриски објекти и области кои се стекнале со музејска или културна содржина. Меѓу соодветните кандидати влегуваат и комбинирани дела на природата и човекот, како што се градини и паркови, доколку имаат исклучителна историска, уметничка, научна, етнолошка или антрополошка вредност.

За наградата Жива за најдобро зачувување на словенското наследство ширум светот можат да се пријават различни словенски музеи, спомен-куќи и културни простори во странство, во дијаспората или во прекуграничните региони на земјите-членки на Форумот на словенските култури (ФСК). Може да се пријават и словенски друштва, национални домови, институции и заедници ширум светот кои го претставуваат колективниот спомен и различните аспекти на словенскиот културен идентитет преку настани, активности, артефакти, традиции и публикации. Особено се охрабруваат пријавите кои ги истакнуваат напорите за зачувување на словенското наследство во странство и врските со земјите на потекло.

Процесот на селекција започнува со објавувањето на меѓународниот конкурс за пријави. Пријавите и промоцијата се спроведуваат со помош на меѓународно жири. Првата половина од годината е посветена на оценување на пријавите и одлучување за наградите. По поднесувањето на комплетните пријави, судиите ги посетуваат музеите-учесници, по што се состануваат, ги разгледуваат извештаите и ги разменуваат своите стручни мислења и одлучуваат за добитниците на наградите и специјалните признанија. Потоа следи организацијата на доделувањето на наградите и придружните настани, кои на крајот еволуираа во стручна средба која нуди можност за размена на искуства. Циклусот на наградата Жива завршува во септември со церемонијата на доделувањето на награди и тридневен состанок на експерти.
Уникатната уметничка скулптура е создадена од Љубица Раткајец Кочица, словенечка ликовна уметница и дизајнерка на стакло и керамика од Рогашка Слатина. Нејзините дела се успешни на самостојни и групни изложби и за истите има добиено бројни домашни и меѓународни награди. Значаен дел од нејзиниот творечки опус е посветен на женската форма, која ја илустрира со стилизираната глава и едноставна силуета, која имагинативно е надополнета со поединечни симболи и уметнички елементи.

Наскоро

ТЕКОВНИ КОНКУРСИ

Živa Award 2026

Рок за пријава: 10. 03. 2026

The Forum of Slavic Cultures (FSK) is pleased to announce the opening of applications for the Živa Awards 2026, recognising excellence in...

ЗАТВОРЕНИ КОНКУРСИ

Živa award 2025

Рок за пријава: 31. 03. 2025

The Forum of Slavic Cultures (FSK) is pleased to announce the opening of applications for the Živa Awards 2025, a prestigious recognition...

Registration Now Open for Živa 2025 in Trebinje

Рок за пријава: 30. 09. 2025

Registration is now open for the ŽIVA conference and awards ceremony. The Forum of Slavic Cultures is pleased to announce that this...

За креативност
2024

Публикации

Ziva 2024
Ziva 2022
Ziva 2020
Ziva 2019
Ziva 2018
Ziva 2017
Ziva 2016
Ziva 2015
Ziva 2014

More than just an award, the Živa Award serves as a vital transnational cultural platform, fostering dialogue, communication, and networking among museum professionals. It promotes the exchange of ideas and experiences, integrates public engagement in museum activities, and encourages innovation, creativity, cooperation, and inclusion within the cultural sector.

Наградата Жива е повеќе од само награда, таа е важна транснационална културна платформа која поттикнува дијалог, комуникација и поврзување меѓу музејските професионалци. Ја поттикнува размената на идеи и искуства, вклучувањето на јавноста во музејските активности и поттикнува иновации, креативност и соработка во културниот сектор.